22 August 2019

#woii #herdenken #gedenken #nadenken #slachtoffers #victims #militairen

⇒ Deel 4

P51 bastiaans2 t
Figure 1. Mustang P-51D op Medan (opa rechts onder)

"Werkelijk begrip van de geschiedenis bereik je alleen door oog in oog te staan met de mensen van vroeger"

'Politionele acties'

De Staat der Nederlanden voerde tussen 1945 en 1950 haar laatste geweldadige oorlog in Indonesië [1] tegen de mensen die hun land na 350 jaar terug wilden [2]

Op 17 augustus 1945 werd de Republiek Indonesië uitgeroepen die niet door Nederland werd erkend. Er ontstaat een bloederige strijd, de ‘Bersiap periode’, die duurt tot het voorjaar van 1946, gevolgd door 2 ‘politionele acties’ en andere militaire confrontaties tot begin 1950.

De eerste politionele actie [3] begon op 21 juli 1947 en duurde tot 5 augustus 1947. Onder de codenaam "operatie Product" was het de bedoeling om cultuurgebieden, rubber, tabak, suiker, thee, etc. in handen te krijgen om daarmee de kosten van de oorlog (3 miljoen gulden per dag) te helpen betalen.

De tweede politionele actie begon op 19 december 1948 onder de codenaam Kraai [4]. In een bliksemaanval met luchtlandingstroepen werden Soekarno en andere republikeinse regeringsleiders gevangen genomen.

De militairen van het koloniale leger, het KNIL[5], werden direct uit Japanse krijgsgevangenschap (RAPWI)[6] weer ingezet. Grootscheepse troepenzendingen uit Nederland waren echter nodig. Vond men.

brencarriers in actie
Figure 2. Brencarriers Andjing Nica
Table 1. Militaire slachtoffers 'Politionele acties' 1946-1949
- Totaal Omgekomen Ziekte en ongeval Totaal

KL

70.000

1602

907

2.509

KNIL

40.000

722

1098

1.802

Mariniersbrigade

5.000

155

101

256

Totaal

115.000

2.479

2.106

4.585

In de periode 1945 tot 1950 zijn er naar schatting 100.000 Indonesische militairen omgekomen.

Table 2. Indonesische militaire slachtoffers 1945-1949
Omschrijving Omgekomen

Republikeinse strijdkrachten

100.000 [7]

Republikeinse strijdkrachten Java en Sumatra

47.000 [8]

Militaire slachtoffers periode 1945 - 1963

Op het Nationaal Indië-monument in Roermond zijn ca. 6.100 namen opgenomen. In totaal zou het gaan om 6229 militairen [9], waarvan 176 op Nieuw Guinea tussen 1950 en 1963 (tabel 4)

Table 3. Militaire slachtoffers 'Politionele acties' en Nieuw-Guinea 1945 - 1963
Omschrijving Omgekomen [10]

Gevechtsverliezen (inbegrepen vermoord)

3.281

Niet-gevechtsverliezen (ziektes, ongevallen, executies etc.)

2.134

Doodsoorzaak onbekend

762

Totaal 1945 – 1963

6.177

West-Irian vh 'Westelijk Nieuw-Guinea'

320px LocationPapuaNewGuinea.svg
Figure 3. West-Irian

Nu de provincies Papoea (Pulau Irian) en West-Papoea (Papua Barat) van Indonesië [11]. Papoea-Nieuw-Guinea is rijk aan natuurlijke grondstoffen, zoals ertsen, gas, vis en hout.

Na de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949) was alleen Nieuw-Guinea in deze regio onder Nederlands bestuur gebleven [12].

"In de jaren tussen 1950 en 1962 werd de relatie tussen Indonesië en Nederland gekenmerkt door toenemende vijandelijkheden. Nederland stuurde in de periode 1961-1962 bijna tienduizend Nederlandse militairen naar Nieuw-Guinea, waarvan een deel dienstplichtig. Tot dan toe werden voornamelijk manschappen van de marine gestuurd. Vanaf 1962 gingen veel soldaten van de landmacht naar Nieuw-Guinea. [13].

De aanwezige Nederlandse militairen moesten jacht maken op Indonesische militairen in de moeilijk begaanbare rimboe. Begin 1960 besloot het kabinet dat versterkingen nodig waren en begon met het zenden van Nederlandse dienstplichtigen. Ook werd het vliegkampschip de Hr. Ms. Karel Doorman in 1961 met militair materieel naar Nieuw-Guinea gestuurd. In totaal zouden 30.000 militairen op Nieuw Guinea zijn ingezet.

Op 15 augustus 1960 verbrak Indonesië de betrekkingen met Nederland. Op 15 januari 1962 kwam het tot een eerste gewapend treffen, de Slag bij Vlakke Hoek. Hierbij werden enkele Indonesische motortorpedoboten die infiltranten aan land wilden zetten, door de Nederlandse marine onderschept en werd een van die vaartuigen tot zinken gebracht. Vervolgens namen de gewapende infiltraties, vooral door parachutisten, in intensiteit toe."

Table 4. Militaire slachtoffers Papua Nieuw Guinea 1950 - 1962
Omschrijving Omgekomen

KL en MLD

27 [14] / 27 [15]

KNIL

64 [14]

Marine

79 [14] / 76 [15]

Papua Vrijwilligers Korps

6 [15]

(Ingezet 30.000 [16]) Totaal

176

In 2019 is er -nog steeds - een bittere strijd gaande tussen de Republiek Indonesië en West Papua die streeft naar onafhankelijkheid [17] [18] [19] [20]. Twitter Free West Papua

Afkortingen

O.D.O.

Nederlandse Opsporingsdienst Overledenen (ODO).
In december 1945 opgerichte organisatie was belast met het verzamelen van betrouwbare gegevens over alle Nederlanders en Nederlandse onderdanen die na 7 december 1941 waren overleden of werden vermist. Helaas is van het O.D.O.-archief zeer weinig bewaard gebleven.

ML-KNIL

Militaire Luchtvaart afdeling van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger

KNIL

Koninklijk Nederlands-Indisch Leger

MLD

Marine Luchtvaartdienst

NEI

Netherlands East Indies


1. Politionele acties 1947 en 1948 - De laatste geweldadige oorlogen van Nederland in Indonesië - Rol van 122 NEI Sqn - https://www.roelbazuin.nl/blog/nl_oorlog_194550_politionele_acties.html
2. Hoe Nederland 350 jaar lang oorlog voerde tegen een volk dat vrij wilde zijn, maar dit lijkt te vergeten in een grootschalig onderzoek - Lara Mariette Nuberg https://historibersama.com/the-research-neglects-350-years-of-colonial-history/?lang=nl
6. Recovery of Allied Prisoners of War - https://www.roelbazuin.nl/blog/in_een_b25_naar_australie.html
7. L.de Jong, who in a footnote to his Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog claimed that 100,000 was the generally accepted number
8. Marsroutes en Dwaalsporen (1992) ,Petra Groen: van 1 januari tot 10 augustus 1949
10. Periode 15 augustus 1945 en 1 januari 1963 (Kolonel b.d. J.W. de Leeuw). Politionele acties inclusief het conflict om Nieuw-Guinea in 1962
15. Nederlandse doden in Nieuw-Guinea van 1945 tot 1963 - https://papuaerfgoed.org/nl/node/20187